นับแต่สมัยโบราณ ภควัทคีตาได้ให้คำจำกัดความของโยคะไว้ตอนหนึ่งว่า ‘samatvam yoga uchyate (2:48)’ หรือ ‘ โยคะคือความสมดุล’ คำกล่าวนี้ เน้นย้ำถึงความสำคัญของความสมดุลทั้งในการฝึกโยคะและการดำเนินชีวิต ในฐานะผู้ฝึกโยคะ เราต่างมองหาความสมดุลทั้งทางร่างกาย จิตใจ และจิตวิญญาณ อย่างไรก็ตาม เรามักทำให้ความสมดุลเป็นรูปธรรมโดยใช้มันเป็นคำนาม กล่าวคือ เรามักพูดว่าเราพยายาม ‘ บรรลุ’ ความสมดุลของชีวิต หากแต่ในความเป็นจริงแล้ว ความสมดุลไม่ใช่สถานที่นิ่งๆ ที่เราสามารถเดินไปถึงได้ ทว่าเป็นดังกริยา ที่เราต้องสร้างความสมดุลให้กับตัวเองซ้ำแล้วซ้ำเล่าในแต่ละชั่วขณะของชีวิต
เช่นเดียวกับอาสนะที่เน้นการทรงตัวทั้งหลาย ที่เปิดโอกาสให้เราเรียนรู้และสัมผัสพลังของความสมดุล ลองฝึก วฤกษาสนะ(Tree Pose) ท่าที่ดูเหมือนง่ายกับการทรงตัวบนเท้าข้างเดียว แต่ไม่ว่าคุณจะยืนเป็นหินได้นานแค่ไหน คุณจะสังเกตได้ว่า คุณต้องฟัง รู้สึก และตอบโต้อย่างต่อเนื่องในแต่ละขณะ มิเช่นนั้นก็จะเสียการทรงตัว นอกจากนี้ ความสมดุลเป็นเรื่องของการแก้ไขข้อผิดพลาด และเป็นการฝึกการปรับตัวให้เข้ากับจังหวะการหายใจที่เป็นธรรมชาติ
การหายใจเข้าเต็มปอดและหายใจออกจนสุด จะช่วยให้ร่างกายยืดหยุ่นและสมดุลเป็นหนึ่งเดียว ในทางกลับกัน การหายใจสั้นๆ หรือการกลั้นหายใจ จะทำให้ร่างกายตึงเครียดและไม่เชื่อมโยงต่อกัน เมื่อคุณพัฒนาความสามารถในการเคลื่อนไหวพร้อมการหายใจได้แล้ว คุณจะทรงตัวได้ดีขึ้น ในสายตาคนภายนอก คุณอาจดูสงบนิ่ง หรือ ‘ ยืนอย่างสมดุล’ แต่หากมองจากข้างใน คุณจะรู้สึกได้ว่า ร่างกายกำลังปรับตัวอย่างต่อเนื่องภายใต้ความมั่นคง นั่นคือ คุณจะรู้สึกได้ถึงการเคลื่อนไหวภายในความนิ่ง และความสงบภายในการเคลื่อนไหว
|
