Yoga Journal Thailand Conference 2007 พลังโยคะเมืองไทย
หากงานโยคะระดับสากลอย่างในประเทศอเมริกาหรือฮ่องกง คือสัญลักษณ์วัดพลังความเชื่อมั่นในวิถีโยคะของคนมาร่วมงาน ปรากฏการณ์งาน Yoga Journal Thailand Conference ครั้งแรกในเมืองไทยที่ผ่านมา ก็คงช่วยตอกย้ำให้เราเห็นภาพชัดขึ้นว่า พลังของคนโยคะนั้นน่าอัศจรรย์เพียงใด
เพราะต้องการเผยแพร่และยกระดับสังคมโยคะในเมืองไทยให้เทียบเท่าสากล และเกิดความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับโยคะ ว่าไม่ใช่การออกกำลังกาย หากแต่เป็นการหลอมรวมร่างกาย จิตใจ และจิตวิญญาณ ให้เป็นหนึ่งเดียว นิตยสารโยคะ เจอร์นอล ประเทศไทย ในฐานะสื่อโยคะเพียงสื่อเดียวของไทย จึงถือโอกาสวาระครบรอบ 1 ปีนิตยสาร ตอบแทนผู้อ่านด้วยการจัดงาน Yoga Conference ครั้งแรกของเมืองไทย อัดแน่นด้วยคลาสโยคะหลากสไตล์ และการบรรยายเรื่องการดูแลสุขภาพตามหลักอายุรเวท ตลอด 1 วันเต็ม เพื่อให้ผู้เชื่อมั่นในวิถีโยคะได้มารวมตัว และร่วมแบ่งปันประสบการณ์อันทรงคุณค่าด้วยกัน
ปรากฏการณ์งานวันที่ 2 ธันวาคม 2550 ที่ผ่านมา พิสูจน์ให้เห็นชัดเจนแล้วว่า พลังคนโยคะในเมืองไทยมีมากเพียงใด เพราะผู้ร่วมงานกว่า 260 คน ทยอยมาลงทะเบียนกันแต่เช้าตรู่ ฮอลล์ใหญ่ 3 ห้องติดกันของสโมสรทหารบก ถูกจับจองด้วยเสื่อโยคะและสัมภาระของผู้ร่วมงานจนเต็มพื้นที่ ใครก็ตามที่ได้มาร่วมงานในวันนั้น ย่อมรู้สึกได้ถึงแรงมุ่งมั่นของผู้ร่วมงานแต่ละคน ยิ่งใกล้ถึงเวลาเริ่มคลาสอาสนะแรก ทุกคนยิ่งทวีความตื่นเต้น เพราะการฝึกโยคะร่วมกับคนนับร้อย กำลังจะเกิดขึ้น
จะไม่ให้งานนี้น่าตื่นเต้นได้อย่างไร นอกจากมีผู้มาร่วมงานกันอย่างคึกคักแล้ว โอกาสเรียนและทำความรู้จักโยคะที่แท้จริงกับครูระดับสากลที่พร้อมใจมามอบความรู้และประสบการณ์แก่คนไทยอย่างครั้งนี้ ก็ไม่ได้เกิดขึ้นง่ายๆ คุณอเล็กซานเดอร์ เมดีน และครูอุ้ม สุชาวดี เฉลิมวงศาเวช เป็นเพียงครูโยคะสไตล์อัษฎางคะไม่กี่คนในโลกที่ผ่านการรับรองจากท่านศรี เค ปัตตาภิ โชอิส ให้สอนได้ คุณวิคเตอร์ ชึง ชาวสิงคโปร์ ก็เป็นศิษย์โดยตรงจากต้นตำรับสายหยินโยคะ (พอล กริลลี่) และมีประสบการณ์การสอนมาแล้วทั่วเอเชียแปซิฟิก ส่วนครูหนู ชมชื่น สิทธิเวช มีความรู้และประสบการณ์การสอนสไตล์ศิวนันทะจากครูชด หัศบำเรอ กว่า 20 ปี และเป็นที่นับถือของชาวโยคะและครูโยคะด้วยกันทั่วเมืองไทย แถมด้วยงานนี้ มีผู้เชี่ยวชาญด้านธรรมชาติบำบัดอย่าง ดร.สุชาดา มาร์วาห์ มาบรรยายความรู้เกี่ยวกับอายุรเวท ให้ชาวโยคะรู้จักการดูแลสุขภาพตามฉบับองค์ความรู้ดั้งเดิมครบสูตร

ครึ่งเช้าของคนโยคะ
ทันทีที่ครูอเล็กซ์และครูอุ้มเดินขึ้นเวที ทั้งฮอลล์พลันเงียบสนิท แล้วคลาสแรกในสไตล์อัษฎางคะก็เริ่มขึ้นเพื่อเรียกพลังกันแต่เช้า ความแข็งแกร่งของร่างกายผู้ฝึกโยคะแต่ละคนปรากฎให้เห็นในคลาสนี้ เพราะนี่เป็นโยคะสไตล์ที่เน้นพละกำลังและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ อย่างไรก็ตาม ชุดท่าที่ครูทั้งสองนำมาเผยแพร่เป็นระดับเบื้องต้นที่ผู้ฝึกใหม่ฝึกตามได้ งานนี้จึงเพลิดเพลินกันทั้งผู้สูงอายุและหนุ่มสาวตลอด 90 นาที  
‘อัษฎางคโยคะเป็นสไตล์ที่ต้องฝึกตอนเช้าเท่านั้น เพื่อรับแสงอาทิตย์แรกของวัน มาเป็นพลังงานในการฝึกสไตล์นี้ที่ต้องใช้กำลังมาก แล้วช่วงเช้าก็เป็นช่วงที่ชีวิตกำลังถูกปลุกขึ้น ความกระฉับกระเฉงของท่วงท่าอัษฎางคะจึงเหมาะที่จะใช้ปลุกชีวิตให้ตื่นเต็มที่’ บรรดาคุรุกล่าวถึงเหตุผลที่ทำไมคลาสนี้จึงต้องเริ่มกันตั้งแต่เจ็ดโมงเช้า ซึ่งนับว่าได้ผล ทุกคนดูตื่นตัวเต็มที่ ให้ชาร์ตพลังรอกันแต่เช้าแบบนี้ จึงเหมาะมากสำหรับงานวันนี้ที่ยังมีคลาสน่าสนใจอื่นๆ รออยู่อีกมากมาย
เมื่อแบตเตอรี่ในร่างกายพร้อมแล้ว ก็ค่อยๆ ถ่ายเป็นพลังงานออกมาทีละนิด ผ่านท่วงท่าค้างนานในคลาสถัดมาอย่างหยินโยคะ ถือเป็นการสมดุลร่างกายและจิตใจตามหลักการของโยคะ ที่ไม่ให้ตึงเกินไปด้วย เพราะโยคะสไตล์นี้เน้นความอ่อนช้อยของร่างกาย แต่ก็ช่วยสร้างประโยชน์มหาศาลให้กับอวัยวะภายใน โดยเฉพาะกับกล้ามเนื้อและข้อต่อร่างกายที่จะยืดหยุ่นดีขึ้น คลาสนี้บรรดาคุณลุงคุณป้าในงานติดใจกันมาก เพราะช่วยแก้อาการปวดเมื่อย กล้ามเนื้อข้อต่อยึด ให้บรรเทาลง
ถึงแม้คลาสนี้ คุณวิคเตอร์ ชึง จะสอนคนเดียว ด้วยภาษาอังกฤษตลอดคลาส แต่ด้วยลักษณะของหยินโยคะ ที่ปล่อยให้ผู้ฝึกได้มีเวลาค่อยๆ เรียนรู้ และค้างท่าในแต่ละท่า ผู้ฝึกส่วนใหญ่จึงเปิดใจรับความแตกต่างทางภาษา และยินดีให้แต่ละอาสนะเป็นสื่อนำพาให้ทำตามได้เอง รวมทั้งเสียงการส่งสัญญาณจากชามทองเหลืองบอกจังหวะที่กังวานไปทั่วฮอลล์ ก็ช่วยให้ฝึกตามกันไปได้อย่างพร้อมเพรียงและมีสมาธิ
อาสนะส่วนใหญ่เป็นท่านั่ง แต่ละท่าค้างไว้ 3-5 นาที ‘ขอให้คุณหายใจเข้าลึก ผ่อนลมหายใจออกยาว เอาใจไปวางไว้ในจุดของร่างกายที่รู้สึกปวดหรือตึง และรับรู้ถึงพลังปราณที่วิ่งไหลผ่านจุดสำคัญต่างๆ ในร่างกาย’ ครูวิคเตอร์ ให้คำอธิบายตลอดคลาส 90 นาที ซึ่งเป็นหลักหนึ่งในการฝึกหยินโยคะให้ได้ผล   
หลังจากที่ผู้เข้าคลาสได้สัมผัสกับโยคะสองสไตล์จากครูต้นแบบแล้ว ถึงเวลาที่ควรทำความรู้จักปรัชญาเบื้องลึกของการฝึกโยคะ โดยครูอเล็กซานเดอร์ และครูอุ้ม สุชาวดีอีกครั้ง เพราะการไม่รู้รากเหง้าของอดีต เราจะไม่มีทางเข้าใจปัจจุบัน เช่นเดียวกับการฝึกโยคะที่ไม่รู้ที่มา การฝึกอาจไม่พัฒนาไปตามแนวทางที่ถูกต้อง ทั้งนี้ เดิมโยคะได้รับการระบุไว้ในคัมภีร์โยคะสูตรว่าหมายถึง การสร้างความสมดุลและการรวมของร่างกาย จิตใจ และจิตวิญญาณ ให้เป็นหนึ่งเดียว ประกอบไปด้วยแนวทางปฏิบัติ 8 ประการ ซึ่งอาสนะหรือการฝึกโยคะที่เราปฏิบัติกันอยู่นี้ เป็นหนึ่งในวิถีดังกล่าว ที่พวกโยคีใช้เป็นท่าสำหรับบริหารร่างกาย ในขณะที่ยังอยู่ในสมาธิได้
‘การเข้าถึงโยคะที่แท้จริง คือการปฏิบัติ 99% อีก 1% คือ ทฤษฎี’ ครูอุ้ม อธิบายเพิ่มเติมไว้ ฉะนั้น การเข้าใจหลักปรัชญาโยคะดังกล่าว แม้เพียง 1% แต่อย่างน้อยก็ทำให้เรารู้ว่า การฝึกโยคะไม่ใช่การแข่งขันกับผู้อื่น หรือการกดดันร่างกาย แต่คือการอยู่กับตัวเอง ฟังเสียงลมหายใจ แล้วปล่อยให้ร่างกายได้เหยียดยืดอย่างเป็นธรรมชาติ ซึ่งหลายคนอาจแปลกใจตัวเองที่สามารถทำท่ายากๆ ได้เพียงแค่เข้าใจหลักการโยคะในเรื่องนี้
ไม่เพียงแต่ปรัชญาโยคะที่มีส่วนช่วยให้ฝึกโยคะได้เห็นผลมากขึ้น การหายใจหรือหลักปราณายามะเป็นอีกวิถีหนึ่งที่แยกจากกันไม่ออก เพราะลมหายใจคือพลังปราณที่ไหลเวียนไปบำรุงและบำบัดอวัยวะต่างๆ ภายในร่างกาย แต่การหายใจที่ถูกต้องย่อมมีหลักการ โดยครูอเล็กซ์และครูอุ้มสอนไว้แบบง่ายๆ ในวันนั้น คือการหายใจเข้าผ่านรูจมูกข้างหนึ่ง หายใจออกอีกข้างหนึ่ง สลับกันไป ซึ่งเหมาะที่จะปฏิบัติหลังฝึกโยคะเสร็จ เพื่อให้เกิดพลังไหลเวียนไปทั่วร่างกาย หรือเป็นกุศโลบายในการทำสมาธิที่ซ่อนอยู่นั่นเอง
เติมพลังให้กันสักนิดด้วยมื้ออาหารกลางวัน ที่มีมังสวิรัติแยกไว้ให้สำหรับผู้ฝึกโยคะที่ละเว้นการเบียดเบียนสัตว์ และเพื่อเป็นเวลาสำหรับผู้มาร่วมงานได้ทำความรู้จัก แลกเปลี่ยนประสบการณ์การฝึกโยคะให้แก่กันและกัน ซึ่งหลายท่านได้เพื่อนใหม่จากงานนี้ และคงจะเป็นมิตรภาพที่ยาวนาน เพราะต่างเป็นผู้ที่ชื่นชอบในวิถีโยคะเหมือนกัน  

ผ่อนคลายหลังเที่ยง
ตามหลักอายุรเวทหรือศาสตร์แห่งการดูแลสุขภาพของชาวอินเดียตั้งแต่ยุคพระเวท กล่าวไว้ว่า ช่วง10.00 – 14.00 น. เป็นเวลาที่ไฟในร่างกายทำงาน ระบบการย่อยดีเยี่ยม จึงควรรับประทานอาหารกลางวันในช่วงเวลานี้ เพื่อให้การย่อยสมบูรณ์แบบ ร่างกายสามารถนำสารอาหารไปใช้ได้ครบถ้วน ตรงกันข้าม หากปล่อยให้ท้องหิว ก็เท่ากับปล่อยให้ไฟหรือน้ำกรดในกระเพาะเผาผลาญกระเพาะว่างๆ จนเกิดโรคกระเพาะได้ นอกจากนี้ หากรับประทานเกินเวลาหลังจากนี้ อาหารจะไม่ได้รับการย่อย เกิดการหมักหมมเป็นของเน่าเสียไปแทน หลังอาหารเที่ยงวันนี้ เราจึงปล่อยให้ไฟในกระเพาะอาหารของชาวโยคะทุกคนได้ทำงานเต็มที่ พลางนั่งฟังความรู้ใหม่ของการดูแลสุขภาพตามหลักอายุรเวท ที่ถ่ายทอดโดยดร.สุชาดา มาร์วาห์
หลายคนรู้สึกทึ่งทันทีที่ได้รู้สาเหตุความเจ็บป่วยของตน เพราะตามหลักอายุรเวทแล้ว อาการไม่สบายตัว ซึ่งจะส่งผลต่อไปยังจิตใจนั้น เกิดจากการใช้ชีวิตไม่สอดคล้องกับธาตุของตน ซึ่งคุณสุชาดาได้สอนให้เรารู้จักวิเคราะห์ธาตุตนเองก่อน ว่าเป็นธาตุไฟ (Pitta) ธาตุลม (Vata) หรือธาตุดิน (Kapha) โดยสังเกตจากลักษณะรูปร่าง อุปนิสัย และไลฟ์สไตล์การดำเนินชีวิต ที่จะนำไปสู่การเลือกรับประทานและใช้ชีวิตได้สอดคล้องกับสภาพธรรมชาติตนเอง
จนกระทั่งเข้าสู่ช่วงเวลาสุดท้ายของงานวันนี้ พอดีกับที่อาหารในกระเพาะย่อยเสร็จสิ้น คลาสอาสนะสไตล์ศิวนันทะของครูหนู ชมชื่น สิทธิเวช เปรียบเหมือนจิ๊กซอว์ตัวสุดท้ายที่มาเติมเต็มงานวันนี้ให้จบลงอย่างน่าประทับใจ ด้วยท่วงท่าบิดยืดที่ลื่นไหลต่อเนื่องไปอย่างช้าๆ ผ่านการสอนมากด้วยลีลาและจังหวะพอเหมาะลงตัวของครูหนู ทำให้คลาสนี้สร้างความเพลิดเพลินกันถ้วนหน้า ภาพแขนที่ยกสูงขึ้นแล้วโน้มตัวลงพร้อมกันเหมือนทิวยอดหญ้าที่ลู่ลม ดูอ่อนช้อยสวยงามและยังตราตรึงอยู่ในความทรงจำ
โยคะศิวนันทะ  เน้นการเหยียดยืดเพื่อปรับสภาพร่างกาย และการกำหนดลมหายใจเพื่อผ่อนคลายจิตใจ และสร้างสมาธิ ตรงกับแนวทางของการบำบัดรักษาโรคตามวิถีธรรมชาติ ดังที่ครูหนู ให้สัมภาษณ์ไว้ก่อนหน้านี้ในวันแถลงข่าวงานคอนเฟอเรนซ์ ‘ศิวะนันทะนุ่มนวลแต่ไม่เนิบนาบ เหมาะมากที่จะเข้าคู่ไปกับการปฏิบัติธรรมโดยการใช้สติกำกับลมหายใจ เป็นโยคะเพื่อการผ่อนคลายร่างกายและจิตใจ การฝึกจะแยกอาสนะและปราณายามะออกจากกัน และจะไม่ให้ร่างกายเหนื่อยเกินไป ปรับสมดุลต่างๆ เน้นการเข้าใจในตนเอง เพื่อการเยียวยาตนเอง’

แวะช็อปก่อนกลับ
ตัดภาพมาที่บริเวณด้านหน้าฮอลล์ บรรดาร้านค้าที่มาออกบูธจำหน่ายสินค้าโยคะ ความงาม และสุขภาพ ต่างสนุกสนานกับการมาร่วมกิจกรรมครั้งนี้ เห็นคนรุมล้อมบูธศูนย์สุขภาพองค์รวม TRIA เพื่อสอบถามข้อมูลและซื้อโปรแกรมรีทรีตดีท็อกซ์กันอย่างจริงจัง เสื่อโยคะแบรนด์ Jason จากบูธคิวรอนขายดีจนต้องให้คนไปขนเสื่อมาจำหน่ายเพิ่ม ส่วนบูธผลิตภัณฑ์บำรุงผิวแบรนด์ดังจากฝรั่งเศส อานน์ เซโมแนง (Anne Semonin) ใจดีแจกบัตรนวดหน้าให้ผู้มาร่วมงานวันนี้ได้ไปทดลองใช้บริการตามสาขาต่างๆ ขณะที่เครื่องดื่มน้ำแอปเปิล ไซเดอร์ ของ Tipco ก็ไม่น้อยหน้า มีคนเข้าคิวรอซื้อกลับบ้านเป็นถุงใหญ่ เช่นเดียวกับแบรนด์ชุดเครื่องนอนปลาทู ที่โดดเด่นด้านวัสดุฝ้ายธรรมชาติ 100% แถมนำมาจำหน่ายในราคาพิเศษ ทำเอาหลายคนอดใจซื้อไม่ไหว
ความหลากหลายของสินค้ายังรวมไปถึง ทัวร์ร่วมงานโยคะเฟสติวัลที่แคว้นฤาษีเกศ ประเทศอินเดีย ของแดงทัวร์ และสินค้าพื้นเมืองจากแดนภารตะที่เจ้าของทัวร์ซื้อเก็บไว้และนำมาขายราคาประหยัดในงานนี้ สาวๆ ที่หลงใหลลวดลายแปลกตาบนผืนผ้าแขก ชุดแก้วทองแดงเงางาม หรือกระเป๋าผ้ากระสอบเพนต์ลาย ต่างควักกระเป๋าซื้อกันแทบไม่ทัน หรือบูธสินค้าจากบี สไมล์ ที่ได้แก่ น้ำมันสกัดจากธรรมชาติ อย่างน้ำมันงา น้ำมันมะพร้าว และน้ำมันจมูกข้าว ที่ดีต่อสุขภาพ ก็ได้รับความสนใจไม่แพ้กัน ส่วนเสียงเซ็งแซ่จากบูธ Yozen ที่มานำเสนอคอร์สปรับดุลยภาพภาพใน ช่วยเพิ่มความคึกคักให้กับตลาดนัดบาซาร์มากขึ้นไปอีก แม้แต่น้ำมันทิพย์ก็มาสนับสนุนเรื่องสุขภาพด้วยน้ำมันจากธรรมชาติเช่นกัน

เรื่อง ธนู
ภาพ วีรพล รักการงาน

จากฉบับ พ.ค. / มิ.ย. 2551

ิback to top